Wydolność fizyczna, czym jest i jak można ją zmierzyć? 0
Wydolność fizyczna, czym jest i jak można ją zmierzyć?

Wydolność fizyczna – co to takiego?

Wydolność fizyczna człowieka to zdolność jego organizmu do wykonywania długotrwałego lub ciężkiego wysiłku fizycznego, w który zaangażowane są duże grupy mięśniowe. Pojęcie to obejmuje zdolność do szybkiej eliminacji objawów zmęczenia pojawiających się po wykonanej aktywności fizycznej, czyli likwidacji zmian, do których dochodzi w środowisku wewnętrznym organizmu. Wydolność fizyczna jest istotnym wskaźnikiem ogólnego stanu zdrowia oraz czynnikiem wpływającym na poziom aktywności ruchowej. W praktyce oznacza to fakt, że osoba o wysokiej wydolności fizycznej w porównaniu do osoby o niskiej wydolności fizycznej wykonuje tę samą czynność znacznie mniejszym kosztem oraz przy mniejszym zmęczeniu organizmu. Nie bez wpływu na wydolność fizyczną pozostają uwarunkowania genetyczne oraz środowisko. Ponadto, czynniki determinujące wydolność to: cechy budowy ciała, tj. płeć, masa, wysokość, budowa czy też wiek oraz czynniki psychologiczne, jak i termoregulacja oraz koordynacja nerwowo-mięśniowa. Kolejnym czynnikiem wpływającym na wydolność organizmu jest energetyka wysiłku, zasoby rezerw energetycznych wewnątrzkomórkowych, jak i zdolność wykorzystania pozamięśniowych źródeł energii.

Metody oceny wydolności fizycznej

Wskaźnik maksymalnej zdolności pobierania tlenu - V02 max [l/min] służy do ilościowej oceny wydolności fizycznej. Dodatkowo wskaźnik ten wyrażony jest w przeliczeniu na kilogramy masy ciała V02 max [l/min/kg] co daje możliwość porównania wydolności fizycznej pomiędzy osobami o różnej masie ciała. Wyróżniamy dwie możliwości pomiaru wskaźnika: pośrednią oraz bezpośrednią. Pośrednio jest to możliwe w trakcie elektrokardiograficznej próby wysiłkowej (exercise test – ExT), zaś bezpośredno taki pomiar V02 max można dokonać w trakcie spiroergometrycznego testu sercowo-płucnego (cardiopulmonary exercise test – CPET, w skrócie zwany próbą spiroergometryczną). Równoważnik metaboliczny (metabolic equivalent of task – MET lub metabolic equivalent) to uniwersalnie stosowana jednostka wydolności fizycznej odpowiadający zużyciu O2 w spoczynku i wynoszący 3,5 ml/min/kg. Używając MET mówimy o wielokrotności pochłaniania tlenu w spoczynku i np. osoba wykonująca wysiłek o intensywności 4 MET zużywa 4-krotność tlenu pochłanianego w spoczynku. Poziom progu anaerobowego (anaerobic threshold – AT) to kolejny ważny parametr, który pozwala nam określić wydolność fizyczną. Parametr ten określa intensywność wysiłku, powyżej której dochodzi do niedotlenienia mięśni oraz gromadzenia mleczanów we krwi. Występują też proste metody oceny wydolności fizycznej, które stosuje się najczęściej u osób o małej sprawności. Przykładowo, można podać dystans, jaki dana osoba jest w stanie pokonać w określonym z protokołem czasie, np. w trakcie test 6-minutowego chodu. Istnieje wiele aktywności, które przy użyciu wystandaryzowanych kwestionariuszy pozwalają prognozować wydolność fizyczną.

Komentarze do wpisu (0)

Zaloguj się
Nie pamiętasz hasła? Zarejestruj się
Darmowa dostawa
Darmowa dostawa (InPost Paczkomaty 24/7) już od 49,99 zł.
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl